Themadag Werkgroep Exoten

11 december 2008

Natuurhistorisch Museum Rotterdam

Risico-analyse en risicomanagement van exoten

Het aantal meldingen over nieuwe soorten in Nederland neemt met name de laatste jaren hand over hand toe. Een klein deel van de nieuwe soorten is invasief en zorgt voor ecologische en/of economische problemen. Dat betekent voor o.a. water- en natuurbeheerders dat ze maatregelen moeten treffen. Vaak is iedere beheerder bezig zijn eigen oplossingen te bedenken. Dat roept de noodzaak op van overkoepelend beleid.  Noodzakelijk zijn bewustwording van het publiek en de commerciële handel. Een verbod op invasieve soorten is onontbeerlijk. Voorts dient monitoring van exoten en onderzoek naar bestrijdingsmethoden te worden gestimuleerd.

In de gezamenlijke Werkgroep Exoten van de NecoV (Nederlands-Vlaamse Ecologische Vereniging) en de WEW (Werkgroep Ecologisch Waterbeheer) treffen praktijkmensen en theoretici elkaar. In december 2005, 2006 en 2007 zijn er themadagen georganiseerd over de problematiek van exoten. Tijdens deze dagen is er veel informatie uitgewisseld en zijn er  contacten gelegd. Zowel bij beheerders als bij uitvoerenden is de behoefte aan informatie-uitwisseling groot. Tijdens de themadag in 2005 (“Bestrijding van Exoten in de Praktijk”) werd duidelijk dat we bij het verschijnen van een exoot niet meteen in paniek hoeven te raken. Immers, slechts weinige vormen een gevaar voor ecologie en economie. Invasieve soorten daarentegen vormen wel een probleem. De bestrijding van deze soorten is vaak moeilijk en wordt door verschillende beheerders op diverse wijzen aangepakt. Tijdens de themadag in 2006 (“Exoten in de praktijk en in het beleid”) is verder ingegaan op het probleem van invasieve soorten, met name hoe het beleid de problematiek benadert en aanstuurt. Ook waren er lezingen uit de praktijk. De vorige themadag in 2007 (“Probleemveroorzakende exoten in diverse sectoren") gaf inzicht in de verschillen en overeenkomsten in de monitoring en aanpak van exoten in de verschillende sectoren.

De themadag van 2008 wordt gehouden op 11 december in Het Natuurhistorisch Museum te Rotterdam  (www.nmr.nl) en heeft als thema “risico-analyse en risicomanagement”

Deze themadag wordt geopend door Karin Hobbelen van het Ministerie van LNV, waarin zij  nader in zal gaan op de betekenis van risico-analyse voor het exotenbeleid. Vervolgens zal in zeven presentaties ingegaan worden de praktijk van risico-analyse in Nederland en in Europa, op de mogelijkheden om invasieve soorten en hun verbreiding te voorspellen alsmede om te voorspellen hoe kwetsbaar watersystemen zijn voor invasies, over het gebruik van indicatoren voor het beschrijven van de aanwezigheid van exoten. De dag wordt zoals gebruikelijk afgesloten met de Exotenparade 2008, welke exotische soorten waren nieuw of breiden zich sterk uit in 2008. Zoals altijd staat het uitwisselen van informatie voorop, en er is dan ook ruim tijd ingeruimd voor de discussie. De sprekers zijn werkzaam op  de Plantenziektenkundige dienst, onderzoeksbureau’s en universiteiten en overheid.

Helaas is er geen mogelijkheid om posters met betrekking tot exoten in de zaal te bevestigen. Wel willen jullie aanmoedigen om “handouts” van lopend onderzoek aangaande exoten mee te nemen en tijdens de themadag te verspreiden onder de deelnemers.

Programma

10.00-10.30     Inschrijving en koffie

10.30-10.35     Opening door dagvoorzitter Rob Leewis

10.35-10.50     Opening door Karin Hobbelen: Het beleid van het Min. van LNV voor risico-analyse en risico- management

10.50-11.20     Risicoanalyse; de schakel tussen wetenschap en beleid?: Wiebe Lammers (COIE)

11.20-11.50     Voorspellen invasief gedrag van uitheemse planten: Tanja Speek (PRI/FES)

11.50-12.20     Risk assessment in a changing environment: Dan Minchin (Marine Organism

                        Investigations, Ierland), N.B. deze presentatie is in het Engels.

12.20-13.30     Lunch

13.30-14.00     Wat modellen ons vertellen over de kans op invasiesucces:: Patsy Haccou

                        (IBL Leiden)

14.00-14.30     Kwetsbaarheid van de Nederlandse wateren voor exoten: Arjan Gittenberger (Naturalis/GiMaRIS)

14.30-15.00     Formele beoordeling van risico voor planten en plantengemeenschappen Ton Rotteveel/Johan van Valkenburgh (PD)

15.00-15.15     Theepauze

15.15-15.45     Management van de muskusrat, een verloren strijd? Henk Hoogenboom (WUR)

15.45-16.15     Exotenparade 2008: Leni Duistermaat (NHN/FES), Godfried van Moorsel (Ecosub), Ton van Haaren (Aquasense)

16.15-16.20     Afsluiting door dagvoorzitter

Deelname

Deelname is kosteloos voor WEW-leden,  €15,00 voor NecoV-leden, overige deelnemers

€ 25,00.  Dit bedrag is inclusief een lunch, koffie en thee.

Bent u geïnteresseerd om deze dag bij te wonen, dan kunt u zich vóór 1 december 2008 aanmelden via een inschrijvingsformulier op de website van de exotenwerkgroep: http://www.wew.nu/opgave.php?id=xt08. Er is ruimte voor 50 deelnemers. Aanmelding is (voor niet WEW-leden) definitief na overmaking van het bedrag o.v.v. themadag exoten 08 op:

Voor Nederland:          Postbanknummer: 8122663 t.n.v. Nederl.-Vlaamse Ver. voor Ecologie (NecoV), te Elst.

Voor België:                Postchequenummer: 000-1728493-50 t.n.v. NecoV Nederl.-Vlaamse Ver. voor Ecologie te Elst, Nederland

Informatie en route

Voor meer informatie over de themadag of de werkgroep Exoten, kunt contact opnemen met de secretaris van de werkgroep Exoten: Wil Tamis (wil.tamis@inter.nl.net). Ook voor bijdragen aan de exotenparade kunt u zich tot hem wenden.

Adres Natuurhistorisch Museum Rotterdam: Westzeedijk 345 (Museumpark), 3015 AA Rotterdam. Voor een route beschrijving, zie de website van het museum: http://www.nmr.nl/nmr/pages/showPage.do?instanceid=1&itemid=540&style=default.